Restrukturyzacja to tylko koszt układu?

Postępowanie restrukturyzacyjne… magiczne remedium na wszystkie bolączki dłużnika – przedsiębiorcy. Jasny punkt w mrocznym tunelu narastających zobowiązań. Jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki ma spowodować, że znikną problemy, oddali się widmo egzekucji komorniczej, pojawi się jasna i świetlana przyszłość. Tyle w teorii (i umysłach wnioskodawcy)… i faktycznie, postępowanie restrukturyzacyjne jest swoistym lekarstwem na problemy finansowe, zwłaszcza te związane z mnogością postępowań i trudnością w zawarciu ugód z dużą liczbą wierzycieli. Jednak nie można w tej iście tęczowej wizji zapominać o charakterze tego – bądź co bądź sądowego – postępowania. A co najważniejsze nie można zapominać o kosztach tego postępowania. 

W swojej praktyce, przekazanie informacji o kosztach postępowania restrukturyzacyjnego traktuję priorytetowo – tuż obok informacji, że postępowanie restrukturyzacyjne oznacza konieczność wzmożonej pracy dla wnioskodawcy. Kalkulując potrzebę i chęć wszczęcia którejkolwiek z procedur w ramach prawa restrukturyzacyjnego nie można skupiać swojej uwagi wyłącznie na ustaleniu możliwości realizacji przyjętego w postępowaniu układu (czyli czegoś na kształt skonsolidowanych rat naszych zobowiązań), bowiem często zdarza się, że drugie tyle musimy przeznaczyć na wydatki i opłaty w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Niestety, palców u obu rąk nie wystarczy by policzyć momenty irytacji klientów, którzy ze zdziwieniem wskazują, że przecież postępowanie restrukturyzacyjne ma im pomóc przetrwać okresy bez środków, a tutaj okazuje się, że oni mają opłacać jakieś opłaty i wydatki. 

Ustawa prawo restrukturyzacyjne o kosztach postępowania restrukturyzacyjnego traktuje dość… oszczędnie, informując jedynie, że koszty postepowania restrukturyzacyjnego obejmują opłaty i wydatki.

Tymczasem na opłaty składają się m.in.:

  1. Opłata stała od wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub wniosku o zatwierdzenie układu – 1000 zł;
  2. Opłata stała od zażalenia na postanowienie wydane w postępowaniu restrukturyzacyjnym – 200 zł;
  3. Opłata stała od uproszczonego wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego – 200 zł.

Wydatki natomiast to wszystkie koszty, które powstają w związku z prowadzeniem postępowania. Zatem są to koszty obwieszczeń (najczęściej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym), ogłoszeń, koszty funkcjonowania rady wierzycieli, koszt wynagrodzenia nadzorcy sądowego i zarządcy, czy nawet koszty sporządzenia planu restrukturyzacyjnego przez osobę inną niż wnioskodawca. Także sporządzenie operatu szacunkowego w celu sprzedaży nieruchomości w postępowaniu sanacyjnym jest zaliczane do wydatków w postępowaniu sanacyjnym i pokrywa je wnioskodawca.

Ile mogą wynosić przeciętne koszty obwieszczeń i ogłoszeń w Monitorze Sądowym i Gospodarczym? Prawo restrukturyzacyjne przewiduje konieczność dokonywania obwieszczeń w co najmniej 28 przypadkach – m.in. jest to obwieszczenie o zatwierdzeniu spisu wierzytelności, obwieszczenie o zwołanie zgromadzenia wierzycieli, postanowienie sędziego-komisarza w przedmiocie przyjęcia układu, obwieszenie o terminie rozprawy w celu rozpoznania układu, postanowienie o zatwierdzeniu układu, postanowienie o odmowie zatwierdzenia układu, postanowienie o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego.

To 28 możliwości wydania środków przez wnioskodawcę… każde obwieszczenie dokonywane w toku postępowania sądowego to koszt 500 zł, zatem w tej prostej kalkulacji mamy możliwość spożytkowania 14.000 zł na same obwieszczenia.

Drugim, możliwym do wstępnego oszacowania wydatkiem w toku postępowania restrukturyzacyjnego jest wynagrodzenie nadzorcy sądowego, a na jego wysokość ma wpływ zarówno liczba wierzycieli, biorąca udział w postępowaniu jak i suma wierzytelności przysługujących wierzycielom. Dodatkowo, sąd decyduje o dwóch kolejnych podstawach tego wynagrodzenia, uzależniając je od czasu trwania postępowania oraz rodzaju, zakresu czynności i pracy włożonej przez nadzorcę w osiągnięcie celu postępowania. Podstawą do naliczania tego wynagrodzenia jest zwielokrotnienie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w styczniu 2020 roku. 

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w styczniu 2020 r. wyniosło 5282,72 zł.

I tak – dla postępowania, w którym udział bierze udział 25 wierzycieli, a suma ich wierzytelności wynosi około 750.000 zł, a także sąd stwierdził, że nadzorca sądowy się nazbyt nie napracował a samo postępowanie trwało 12 miesięcy, wynagrodzenie nadzorcy sądowego to 63.284 zł, zatem nieco ponad 5200 zł miesięcznie (licząc je w rocznym okresie). Natomiast, gdy liczby wierzycieli nie zwiększymy, natomiast suma ich wierzytelności będzie wynosiła 3.000.000 zł, a samo postępowanie będzie trwało dłużej niż 12 miesięcy, wynagrodzenie nadzorcy sądowego może wynieść 121.480 zł, zatem już około 10.000 zł miesięcznie. Zwiększając liczbę wierzycieli lub sumę wierzytelności, wynagrodzenie nadzorcy sądowego będzie ulegało zwiększeniu. 

W trakcie trwania postępowania restrukturyzacyjnego wnioskodawca powinien pokrywać te wydatki na bieżąco. Brak możliwości uiszczania wydatków i kosztów uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego i nie ma znaczenia to, czy dłużnik posiada jakiekolwiek środki na rachunkach, czy te rachunki są zablokowane oraz czy ma faktyczną możliwość dysponowania swoimi środkami. Koszty i wydatki postępowania restrukturyzacyjnego pokrywa wnioskodawca. W przeciwnym razie dla wnioskodawcy może się to skończyć umorzeniem postępowania – czyli powrotem do punktu, w którym był jeszcze przed złożeniem wniosku. 

Możliwość komentowania jest wyłączona.