Poręczenie kredytu a upadłość głównego kredytobiorcy

Poręczenie umowy kredytowej lub pożyczki jest częstą formą zabezpieczenia spłaty zobowiązań. Niejednokrotnie, członkowie rodziny lub znajomi pomagają kredytobiorcom uzyskać kredyt lub pożyczkę udzielając zabezpieczenia, którego istotę można sprowadzić do potocznego „zapłacę za dłużnika, gdy ten będzie miał problemy finansowe”.

Co jednak, gdy rzeczywiście dłużnik zaprzestaje spłacania zobowiązań, składa wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej i upadłość jest ogłoszona? Czy nadal poręczyciel powinien spłacać zobowiązanie za upadłego dłużnika? Czy poręczenie upada po ogłoszeniu upadłości? A może całe zobowiązanie „przechodzi” na poręczyciela?

Przez umowę poręczenia, poręczyciel zobowiązuje się do wykonania zobowiązania na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W przypadku gdy osoba, której udzieliliśmy wsparcia i poręczyliśmy kredyt przestaje spłacać raty, bank (lub inna instytucja finansowa) ma uprawnienie do ściągania należności z naszego majątku i naszego wynagrodzenia – może zwrócić się bezpośrednio do nas o zapłatę należności. Trzeba jednak zaznaczyć, że zobowiązanie poręczyciela, a więc to w jakim zakresie poręczyciel odpowiada przed wierzycielem dłużnika, jest zależne zarówno od istnienia, ważności i zakresu zobowiązania głównego. Upraszczając – bank lub instytucja kredytowa nie może od nas żądać zapłaty kwoty większej niż to, ile winien jest główny dłużnik. Jako poręczyciel odpowiadamy w tej samej kwocie i tym samym zakresie co dłużnik.

Kodeks cywilny, który reguluje instytucję poręczenia wskazuje, że poręczenie wygasa zawsze wtedy, gdy wygaśnie zobowiązanie główne, niezależnie od przyczyny z jakiej to nastąpi. Biorąc więc pod uwagę przepisy kodeksu cywilnego – gdy zobowiązanie przestanie istnieć – poręczenie też przestaje istnieć – nie jesteśmy już wówczas odpowiedzialni za długi osoby, którą wsparliśmy.

Upadłość konsumencka jest jednak instytucją szczególną, regulowaną odrębną ustawą – prawo upadłościowe, która wprowadza szczególną regulację w zakresie istnienia poręczenia. Aby określić, w jakim zakresie – jako poręczyciel – odpowiadamy za długi upadłego, trzeba pochylić się nad instytucją planu spłaty.

Jeżeli ogłoszono upadłość, sąd upadłościowy może (1) ustanowić plan spłaty wszelkich zobowiązań upadłego, (2) ustanowić plan spłaty zobowiązań upadłego i umorzyć pozostałe zobowiązania lub (3) umorzyć zobowiązania bez ustanawiania planu spłaty.

Jeżeli sąd ustanowi dla nas plan spłaty wierzytelności to zgodnie z prawem upadłościowym nie ma to wpływu na zakres zobowiązania naszych poręczycieli. Oznacza to, że w prawie upadłościowym – w przypadku planu spłaty – przełamana jest zasada zależności zakresu poręczenia od należności głównej. Przykładowo, jeżeli sąd ustali plan spłaty wierzytelności to wówczas upadły powinien spłacać należność zgodnie z planem spłaty, ale nie zmienia to tego, że poręczyciel nadal odpowiada za wierzytelność według pierwotnego terminu oraz sposobu zapłaty. Upraszczając, jeżeli bank wypowiedział umowę kredytu w kwocie 20.000 zł i żąda zapłaty w terminie do 20 lipca 2017 roku, to o ile upadły będzie spłacał tę wierzytelność zgodnie z planem spłaty – np. do 10 dnia każdego miesiąca, przez 6 kolejnych miesięcy, o tyle poręczyciel nadal będzie zobowiązany uiścić należność do 20 lipca 2017r. w pełnej wysokości. W dodatku bank będzie mógł skorzystać z wszystkich narzędzi prawnych aby tę należność od poręczyciela uzyskać – np. uzyskać nakaz zapłaty.

Jednak sytuacja jest zupełnie inna, gdy mówimy o przypadkach określonych punktem 2 lub 3. Jeżeli sąd część należności umorzy, wówczas poręczyciel jest zwolniony z odpowiedzialności w tej samej części. Przykład? Wierzytelność w kwocie 20.000 zł zostaje w połowie objęta planem spłaty – tj. 10.000 zł dłużnik ma spłacać co miesiąc, w terminie 6 miesięcy, a w połowie – pozostałe 10.000 zł – podlega umorzeniu. Co to oznacza dla poręczyciela? Poręczyciel odpowiada do kwoty 10.000 zł, czyli tej, która objęta jest planem spłaty, jednak nadal na zasadach pierwotnych. Tak więc, biorąc naszą ww. datę 20 lipca 2017r. Poręczyciel odpowiada w kwocie 10.000 zł z tym terminem płatności.

Wobec powyższego, sytuacja w której zobowiązanie zostaje w całości umorzone w trakcie trwania postępowania upadłościowego – cała kwota 20.000 zł z naszego przykładu zostaje umorzona, jest już zupełnie jasna. Jeżeli Sąd umarza zobowiązanie dłużnika, bez ustalania planu spłaty, wówczas rozciąga się to również na poręczyciela. Umarzając zobowiązanie upadłego, jego poręczyciel nie odpowiada już za zobowiązanie.

Poręczenie kredytu a upadłość głównego kredytobiorcy
4.7 (94.29%) 28 głos-ów

Możliwość komentowania jest wyłączona.