Jak rozpoznać symptomy upadłości przedsiębiorstwa?

Stabilny wzrost przychodów przedsiębiorstwa i powiększające się z roku na rok zyski to cel większości przedsiębiorstw. Rzeczywistość jednak bywa odmienna od tej, którą zakładamy, podejmując decyzję o rozpoczęciu działalności gospodarczej – bez względu na formę jej prowadzenia. Badania rynku wskazują, że aż jedna trzecia przedsiębiorstw jest zamykana przed upływem dwóch lat prowadzenia działalności, natomiast mniej niż 50% przedsiębiorstw funkcjonuje po czterech latach od ich założenia.

Wielokrotnie wskazywaliśmy na istotę i wagę wykorzystania właściwego momentu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa. Ma to znaczenie nie tylko w przypadku osób prawnych – tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej, lecz również w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (tzw. jednoosobowa działalność gospodarcza) oraz wspólników spółek prawa handlowego (spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej, komandytowo-akcyjnej). Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym momencie może nas uchronić od odpowiedzialności finansowej za zobowiązania. Zwiększa prawdopodobieństwo umorzenia pozostałych (tj. niespłaconych w postępowaniu upadłościowym) należności i nowego startu z tzw. czystym kontem. Wpływa także na ocenę naszego zachowania w świetle innych przepisów – między innymi prawa karnego i ewentualnej odpowiedzialności karnej.

W istocie rzeczy należałoby przyjąć, że zaistnienia kryzysu w przedsiębiorstwie nie da się przeoczyć, a już wczesne wykrycie pierwszych symptomów może pozwolić na jego uratowanie. Co więcej, powszechnie przyjęty jest pogląd, że stan, w którym przedsiębiorstwo powinno podjąć radykalne kroki naprawcze nie pojawia się nagle, ponieważ mało prawdopodobny jest kryzys przedsiębiorstwa, spowodowany jedną przyczyną. Dopiero narastanie negatywnych przesłanek powoduje, że przedsiębiorstwo staje w obliczu konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jest to proces rozłożony w czasie, w którym można zaobserwować pogarszające się warunki finansowe przedsiębiorstwa. Przyczyny zaistnienia kryzysu w przedsiębiorstwie można podzielić na wewnętrzne, tj. zależne od przedsiębiorstwa i zewnętrzne, tj. zależne od otoczenia.

Jeżeli wskażemy na czynniki wewnętrzne to możemy wyróżnić złe zarządzanie przedsiębiorstwem, nieprawidłowa kontrola finansowa, słaby marketing i niska promocja przedsiębiorstwa, dokonywanie nieudanych inwestycji, zbyt duża lub zbyt mała (w świetle charakteru przedsiębiorstwa) skala działalności i realizowanych projektów, niski poziom spójności organizacyjnej, wadliwa polityka personalna.

Wśród czynników zewnętrznych możemy wyróżnić między innymi recesję, tworzenie przepisów prawa, które nie sprzyjają przedsiębiorcom, zmiany w zakresie przepisów prawa, regulujących wykonywanie danej działalności gospodarczej, spadek popytu rynkowego, silna konkurencja, klęski żywiołowe, konflikty militarne, negatywne czynniki demograficzne.

Często wyróżnia się 5 etapów pogarszania się sytuacji finansowej przedsiębiorstwa: I etap – jako tzw. zaślepienie, a więc nie dostrzeganie sygnałów ostrzegawczych zbliżającego się kryzysu, II etap – jako tzw. bezczynność, a więc nie wdrażanie planu naprawczego w kierunku poprawy finansowej przedsiębiorstwa, III etap – jako stopniowe utrwalanie popełnianych błędów, IV etap – jako kryzys i V etap – jako rozkład przedsiębiorstwa.

Z punktu widzenia obowiązujących w Polsce przepisów prawa moment złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest równoznaczny dopiero z V etapem. Wręcz przeciwnie – na tym etapie może się okazać, że jest już za późno, gdy przedsiębiorstwo nie posiada już majątku, który jest niezbędny w celu przeprowadzenia postępowania upadłościowego.

Wyżej wskazane etapy narastania kryzysu przedsiębiorstwa są jedynie ekonomiczną teorią. W praktyce, stan upadłości przedsiębiorstwa wyraża się w symptomach o charakterze finansowym i pozafinansowym.

Wśród symptomów o charakterze finansowym wyróżniamy: zmniejszenie się zysku lub powstanie straty finansowej, widoczne i znaczne zwiększenie zapotrzebowania na pożyczki i kredyty, trudności w spłacie kredytów i pożyczek, zwiększanie zobowiązań publicznoprawnych (należności względem Urzędów Skarbowych i ZUS), zwiększająca się liczba niedokończonych inwestycji w terminie i zamrożenie w nich środków, powiększające się koszty operacji finansowych, spadająca płynność finansowa, trudności w odzyskaniu należności od kontrahentów, zwiększanie zobowiązań względem kontrahentów.

Symptomy o charakterze pozafinansowym to między innymi malejący udział przedsiębiorstwa w sprzedaży na rynku, brak strategii rozwoju, częste zmiany na stanowiskach kierowniczych, trudności kadrowe, utrata ważnych kontrahentów i korzystnych źródeł pozyskiwania materiałów dla przedsiębiorstwa.

Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga determinacji i ciągłego pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności. Przedsiębiorca – bez względu na formę prowadzonej działalności – powinien nieustannie obserwować rynek i na bieżąco reagować na jego zmiany. Pojawienie się kryzysu w prowadzonym przedsiębiorstwie nie musi oznaczać katastrofy i braku możliwości tzw. wyjścia na prostą. Przepisy prawa upadłościowego i prawa restrukturyzacyjnego, wraz z umiejętną analizą ekonomiczną dają wysokie szanse na pokonanie kryzysu w przedsiębiorstwie.

Jak rozpoznać symptomy upadłości przedsiębiorstwa?
5 (100%) 1 głos-ów

Możliwość komentowania jest wyłączona.